Freedom Magazine

SCNC /SCYL ASYLUM REPORT 2007 BY THE MINISTRY OF EXTERNAL RELATIONS-THE NETHERLANDS

Thematisch ambtsbericht Kameroen:
SCNC
december 2007
Directie Personenverkeer, Migratie- en Vreemdelingenzaken
afdeling Asiel- en Migratiezaken
070 348 5964
Inhoudsopgave Pagina
1 Inleiding 3
2 Southern Cameroons National Council (SCNC) 4
2.1 Wat is de SCNC? 4
2.2 Ontstaansgeschiedenis SCNC 4
2.3 Ontwikkelingen binnen de SCNC 7
2.4 Lidmaatschap 11
3 Positie (leden van) SCNC 13
3.1 Juridische en maatschappelijke status 13
3.2 Mensenrechtenschendingen 15
3.2.1 Vrijheid van vereniging en vergadering 15
3.2.2 Vrijheid van meningsuiting 16
3.2.3 Arrestaties en detenties 17
3.3 Risico’s bij terugkeer 20
Lijst van geraadpleegde bronnen 21
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
3
1 Inleiding
In dit thematische ambtsbericht Kameroen wordt de situatie van (leden van) de
Southern Cameroons National Council (SCNC) beschreven, voor zover deze van
belang is voor enerzijds de beoordeling van asielverzoeken van personen die
afkomstig zijn uit Kameroen en anderzijds besluitvorming over terugkeer.
Dit thematisch ambtsbericht is gebaseerd op informatie van openbare en
vertrouwelijke bronnen. Bij de opstelling is gebruik gemaakt van informatie van
verschillende organisaties van de Verenigde Naties, niet-gouvernementele
organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media. Een overzicht van de
geraadpleegde openbare bronnen is opgenomen in de literatuurlijst. Bovendien
liggen bevindingen ter plaatse en vertrouwelijke rapportages van de Nederlandse
vertegenwoordiging in Kameroen aan dit thematisch ambtsbericht ten grondslag.
In het thematisch ambtsbericht wordt veelvuldig verwezen naar geraadpleegde
openbare bronnen. Daar waar openbare bronnen zijn vermeld, wordt de tekst in
veel gevallen ook ondersteund door informatie die op vertrouwelijke basis is
ingewonnen.
In hoofdstuk twee wordt ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van en
ontwikkelingen binnen de SCNC. Een aparte paragraaf wordt gewijd aan het
lidmaatschap van de SCNC.
Hoofdstuk drie gaat in op de positie van (leden van) de SCNC. Na een
beschrijving van de juridische en maatschappelijke status van de SCNC, komen
mensenrechtenschendingen jegens (leden van) de SCNC aan de orde.
Mensenrechtenschendingen worden alleen beschreven voor zover deze hun
oorzaak hebben in SCNC-lidmaatschap van de betrokkenen. Tot slot worden de
risico’s bij terugkeer van leden van de SCNC nader belicht.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
4
2 Southern Cameroons National Council (SCNC)
2.1 Wat is de SCNC?
Verschillende bronnen noemen de SCNC een politieke pressiegroep of
afscheidingsbeweging.1 De SCNC zelf geeft aan inderdaad te streven naar
afscheiding van het westelijke, anglofone, deel van Kameroen (de Southern
Cameroons). De SCNC beroept zich daarbij op het recht van zelfbeschikking.2 De
SCNC heeft niet de status van geregistreerde politieke partij. (zie verder paragraaf
3.1)
2.2 Ontstaansgeschiedenis SCNC3
Ontstaan Republiek Kameroen
Vanaf 1884 was Kameroen een protectoraat van Duitsland. Na de Eerste
Wereldoorlog werd het protectoraat opgedeeld, waarbij viervijfde deel onder Frans
bestuur kwam en éénvijfde deel (in het westen) onder Brits bestuur. Op grond van
het in februari 1961 onder VN-auspiciën gehouden referendum in Brits Kameroen
ging het zuidelijke deel van Brits Kameroen (Southern Cameroons) op 1 oktober
1 Economist Intelligence Unit (EIU), Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007, p. 9;
Britse ministerie van Binnenlandse Zaken (Home Office), Country of Origin Information
Report – Cameroon, 28 augustus 2007; US Department of State, Country Reports on Human
Rights Practices 2006 – Cameroon, 6 maart 2007; Europa Publications, Africa South of the
Sahara – Cameroon, 2007.
2 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; EIU, Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007; The Herald Cameroon,
ACC laid the solid foundation for Anglophones’ articulation of their grievances – Sam
Ekontang Elad, chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003;
Europa Publications, Africa South of the Sahara – Cameroon, 2007; UN Economic and
Social Council (ECOSOC), The right of peoples to self-determination and its application to
peoples under colonial or alien domination or foreign occupation. Written statement
submitted by the International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic,
Linguistic and other Minorities, a non-governmental organisation on the roster,
E/CN.4/2005/NGO/253, 8 maart 2005. Zie ook http://www.scncforsoutherncameroons.net/thescnc
of http://www.unpo.org/member_profile.php?id=59.
3 Informatie in deze paragraaf is met name afkomstig uit EIU, Country Profile 2007 –
Cameroon, augustus 2007; Home Office, Country of Origin Information Report – Cameroon,
28 augustus 2007; Europa Publications, Africa South of the Sahara – Cameroon, 2007;
E/CN.4/2005/NGO/253; The Herald Cameroon, 1 October SCNC anniversary: A legitimate
objective with irresolute pursuit, 28 – 30 september 2007; IRIN, Secessionist minority
anglophone group silenced, 19 februari 2007; http://www.unpo.org/member_profile.php?id=59;
http://www.southerncameroonsig.org. Voor een uitgebreider overzicht van de geschiedenis van
Kameroen, zie algemene ambtsberichten Kameroen van februari 2003 en mei 2004.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
5
1961 samen met de Republiek van Kameroen (het voormalige Franse deel, sinds
1960 onafhankelijk).4 Samen vormden zij de Federale Republiek Kameroen, met
het voormalig Franse deel als Eastern State en het voormalig zuidelijk Brits
Kameroen als Western State.5 In een nationaal gehouden referendum in 1972 sprak
de Kameroense bevolking, dus inclusief het anglofone deel, zich in overgrote
meerderheid uit voor een eenheidsstaat. Daarmee veranderde de Federale
Republiek Kameroen in de Verenigde Republiek Kameroen, met Ahmadou Ahidjo
als president.6
Het huidige Kameroen heeft ongeveer 18 miljoen inwoners.7 Anglofoon
Kameroen kent een bevolkingsaantal van 4 tot 5 miljoen. Onder hen bevinden zich
tussen de 600.000 en 1,5 miljoen Nigerianen.8
Anglofoon-nationalistische sentimenten
Anglofoon-nationalistische sentimenten en bewegingen ontwikkelden zich na de
oprichting van de eenheidsstaat (onder een éénpartijenstelsel). Met name in het
anglofone deel was sinds het referendum van 1972 onvrede ontstaan over de
autocratische wijze waarop president Ahidjo regeerde. Sommige anglofonen
waren van mening dat de afspraken en modaliteiten voor hereniging niet werden
nageleefd en dat dit in hun nadeel was. Deze sentimenten werden in 1984 verder
aangewakkerd toen de nieuwe president, Paul Biya9, zonder volksraadpleging
besloot de naam van het land te veranderen in de Republiek Kameroen, de naam
van het onafhankelijke Franse deel in 1960. Anglofone activisten vreesden
francofone overheersing, met het uit de Franse koloniale periode daterende
bestuurssysteem en de daaruit voortvloeiende uitholling van de binnen de
stammen van de Western State nog heersende sociaal-culturele gezagsvormen en
tradities.
De meeste anglofone bewegingen pleitten voor terugkeer naar de tweestatige
federatie. Zo ook de door mensenrechtenactivist Albert Womah Mukong in 1991
4 Het noordelijke deel van Brits Kameroen (Northern Cameroons) koos ervoor zich te voegen
bij buurland (en voormalig Britse kolonie) Nigeria.
5 Later is deze Western State bestuurlijk opgedeeld in de provincies North-West en South-West.
6 In 1961 was Ahidjo reeds gekozen tot president van de (francofone) Republiek Kameroen en
werd later president van de Federatie.
7 EIU, Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007; Central Intelligence Agency (CIA),
The World Factbook – Cameroon, 14 november 2007; via http://www.cia.gov.
8 Schattingen van het totaal aantal Nigerianen in Kameroen variëren van 1,2 tot 3 miljoen.
Ongeveer de helft daarvan zou zich in anglofoon Kameroen bevinden.
9 Bij zijn aftreden in 1982 benoemde Ahidjo de toenmalige premier Paul Biya tot zijn
opvolger. In januari 1984 werd Biya, als enige kandidaat, herkozen. Zie algemeen
ambtsbericht Kameroen, mei 2004. Biya is inmiddels 25 jaar aan de macht. Zijn huidige
(volgens de wet ook laatste) termijn loopt in 2011 af. EIU, Country Profile 2007 –
Cameroon, augustus 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
6
opgerichte Cameroon Anglophone Movement (CAM). Dr. Enonchong, de eerste
voorzitter, liet de CAM, registreren als een sociaal-culturele vereniging, zonder
politieke affiniteiten. Met deze status was de CAM in staat begin april 1993 de All
Anglophone Conference (AAC) in Buéa (South-West) te organiseren. Aan deze
bijeenkomst namen exponenten van de anglofone elite, traditionele leiders en
leden van al bestaande anglofone (splinter)groeperingen deel. Het doel was een
bijdrage te leveren aan de dialoog betreffende constitutionele hervormingen die de
regering-Biya had aangekondigd en waartoe een commissie in het leven was
geroepen. De AAC-bijeenkomst resulteerde in een aan die commissie gerichte
concepttekst met federaal getinte uitgangspunten (de Buéa Declaration). Tijdens
de AAC werd tevens besloten alle andere bestaande en/of toekomstige anglofone
groeperingen als geassocieerden onder de CAM-koepelorganisatie te laten
scharen. Dit mede gezien de legale status die de CAM zich had weten te
verwerven en de Kameroense wetten die uitingen van separatisme strafbaar stellen
(zie paragraaf 3.1).
Daartoe aangezet door enkele meer radicale geassocieerden, zoals de Free West
Cameroon Movement (FWCM), wiens streven was gericht op volledige
afscheiding van de Republiek10, maakte de CAM in december 1993 officieel
bekend in beginsel de terugkeer naar de voormalige Western State na te streven, en
daartoe op een minnelijke wijze met de regering-Biya in onderhandeling te willen
treden. Hierop werd van de kant van de regering geen reactie ontvangen.
Tijdens de tweede belegde AAC-bijeenkomst in 1994, ditmaal in Bamenda
(North-West), werd overeenstemming bereikt over de oprichting van een
Anglophone Council, aangestuurd vanuit de CAM door de Anglophone Advisory
Committee. De Anglophone Council kreeg de bevoegdheid om onderhandelingen
met de regering-Biya aan te gaan, met als oogmerk de federale bestuursstructuren
van de periode 1961 – 1972 opnieuw in te stellen. Indien hieraan binnen een
redelijke termijn niet werd voldaan, zou namens de Southern Cameroons volledige
onafhankelijkheid worden afgekondigd (de Bamenda Declaration). Van
regeringszijde bleef wederom enigerlei reactie op de genoemde concepttekst uit.
In augustus 1994 werden benamingen van enkele organen binnen de CAM
omgedoopt: de AAC werd de Southern Cameroons People’s Conference (SCPC);
de Anglophone Advisory Committee werd de Southern Cameroons Advisory
Council (SCAC) en de Anglophone Council werd de Southern Cameroons
National Council (SCNC). Ook een motto werd geïntroduceerd: “The force of
argument, not the argument of force”.
10 FWCM was, samen met de Ambazonian Movement (AM), een van de eerste anglofone
verzetsbewegingen. De grondlegger van de AM, Fon Gorji Dinka, pleitte ervoor de
“annexatie” met alle rechtsmiddelen te bestrijden, met als oogmerk de oprichting van een
onafhankelijke West-Kameroense staat, genaamd Ambazonia.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
7
In oktober 1995 presenteerde de SCNC, onder leiding van Sam Ekotang Elad,
Simon Munzu en Carlson Ayangwe, het onafhankelijkheidsprogramma voor de
Southern Cameroons. Tegelijkertijd werd 1 oktober 1996 benoemd als streefdatum
voor de implementatie van de Bamenda Declaration: het bereiken van de
volledige afscheiding van ‘La République’.11 Voor de regering was hiermee de
maat vol. De CAM-activiteiten vielen niet langer te rijmen met de oorspronkelijke
doelstellingen van de vereniging waaraan in 1992 een legale status was toegekend.
Deze status werd de CAM in oktober 1995 van overheidswege ontnomen. Als
gevolg daarvan werden de anglofone groeperingen die zich als geassocieerden
onder de CAM-koepelorganisatie hadden geschaard en de organen van de CAM
(SCPC, SCAC en de SCNC) als (geledingen van) een illegaal verklaarde
organisatie aangemerkt. (zie ook paragraaf 3.1)
2.3 Ontwikkelingen binnen de SCNC
Het wegvallen van de koepelorganisatie CAM werkte fragmentatie in de hand. De
daardoor ontstane gezagsleemte vormde de voedingsbodem voor interne conflicten
tussen facties, die allen streefden naar de verwerving van het leiderschap binnen
de anglofone beweging.
De ontstane gezagsleemte werd aanvankelijk, zij het ten dele, opgevuld door de
Southern Cameroons Restoration Movement (SCARM), terwijl meer activistisch
ingestelde jongeren zich schaarden onder de banier van Southern Cameroons
Youth League (SCYL).12 In tegenstelling tot de toenmalige gematigde SCNCleiding
(van Fossung, zie hieronder), beoogden beide organisaties, ter afdwinging
van het gestelde doel en in weerwil van het SCNC-motto, een meer gewelddadige
aanpak. Uit de SCYL-geledingen kwam nadien de Southern Cameroons Defence
Force (SOCADEF) voort.13
11 Die afscheiding is tot dusverre niet bereikt, maar elk jaar vindt op deze datum de
‘onafhankelijkheidsviering’ plaats, die gepaard gaat met demonstraties. Zie paragraaf 3.2.
12 Zie http://www.scylforfreedom.org.
13 Zie http://www.scylforfreedom.org. Daarnaast ontpopte zich nog de Revolutionary High Command
Council (REHCCO) – volgens de SCYL-website is de REHCCO het ‘executive committee’
van de SCYL – en diende zich de Southern Cameroons Font of Action (SOCAFA) aan, die
langs de lijnen van SOCADEF wenste te opereren. Andere groeperingen die zich destijds als
geassocieerden onder de CAM-koepelorganisatie hadden geschaard, onttrokken zich
geleidelijk aan de nieuwe structuur, zoals de Southern Cameroons Democratic Movement
(SCDM), de Southern Cameroons Peoples Organisation (SCAPO) en de Ambazonian
Liberation Party (ALIP). Over deze groeperingen wordt, net als van SOCADEF en SCARM,
tegenwoordig zo goed als niets meer vernomen. Naar verluidt opereren ze ondergronds.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
8
Op grond van de uitslag van de door de SCNC op 1 juni 1996 te Buéa tijdens een
algemene ledenvergadering gehouden bestuursverkiezing werden Sam Ekotang
Elad, Simon Munzu en Carlson Ayangwe buiten spel gezet.14 Het leiderschap ging
naar Dr. J.N. Foncha, voormalig vice-president van de Federale Republiek
Kameroen en SCAC-voorman, terwijl de gematigde Henry Fossung, oudambassadeur
van Kameroen tijdens de federale periode, tot nationaal voorzitter
van de SCNC werd benoemd, belast met de dagelijkse gang van zaken.15
In oktober 1998 trok Dr. Foncha zich om gezondheidsredenen terug en droeg zijn
taken over aan Henry Fossung. Omdat in Foncha’s vervanging niet werd voorzien,
was aldus ook de rol van de SCAC feitelijk uitgespeeld. Daarentegen was de
positie van Fossung prominenter geworden, wat zowel binnen de SCNC (vooral
bij de meer radicale geledingen) als daarbuiten naijver uitlokte.
Fossung had in zijn woning te Buéa (South-West) het SCNC-hoofdkwartier
gevestigd en trok, mede vanwege zijn kwakkelende gezondheid, Thomas
Nwancham aan om in de hoedanigheid van secretaris-generaal de SCNC-belangen
te Bamenda (North-West) te behartigen. Met actieve inbreng van Nwancham,
echter zonder medeweten van Fossung, werd in april 2000 te Bamenda een
‘constituerende’ vergadering belegd. Tijdens deze bijeenkomst werd voormalig
rechter Ebong16 voorgedragen om het presidentschap van de Southern Cameroons
te vervullen, wat in de daaropvolgende maand werd bekrachtigd. Op 20 juni 2001
werd te Bamenda de samenstelling afgekondigd van de voorlopige regering van de
Federal Democratic Republic of the Southern Cameroons.17 Nwancham werd
benoemd tot secretaris-generaal van deze formatie, met standplaats Bamenda.
Andere ‘deelnemers’ waren Nfor Ngala Nfor, Dr. Martin Luma, Chief Otun
Ayamba, Augustine Ndangam, Hitler Mbinglo en Frida Lotongo. Allen hadden in
eerdere stadia naam gemaakt door hun zeer radicale stellingname en een
provocerende gedragswijze.
14 Dit is de eerste, maar ook laatste keer dat via een officiële en democratische weg tijdens een
ledenvergadering een SCNC-bestuur is gekozen.
15 The Herald Cameroon, ACC laid the solid foundation for Anglophones’ articulation of their
grievances – Sam Ekontang Elad, chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15
april 2003.
16 Enkele jaren daarvoor werd op instigatie van Ebong, buiten medeweten van SCNC-voorzitter
Fossung, in de nacht van 30 op 31 december 1999 het personeel van een privé-radiostation te
Buéa door SCNC-activisten overmand. Middels een door Ebong ingesproken geluidsband
werd een onafhankelijkheidsverklaring uitgezonden. Een zestal personen, waaronder Ebong
en de toen 80-jarige Chief Otun Ayamba, werd kort nadien gearresteerd en in Yaoundé
gedetineerd. Wegens gebrek aan bewijs werden zij door een militair tribunaal na 14 maanden
op vrije voeten gesteld. The Herald Cameroon, SCNC secessionists: Fred Ebong, Ayamba,
four others freed!, 19-20 maart 2001.
17 Volgens de website http://www.southerncameroonsig.org bestaat er nog steeds een ‘Southern
Cameroons interim government in exile’. De website geeft echter niet aan waar deze
regering-in-ballingsschap zich bevindt en wie er zitting in heeft.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
9
Ofschoon Fossung zich bleef beroepen op het SCNC-voorzitterschap, was zijn
gezag zodanig van binnenuit ondermijnd, dat hij zijn leidende rol om op
vreedzame wijze de dialoog te blijven voeren met de regering-Biya medio 2002
opgaf. Dr. Martin Luma nam het SCNC-voorzitterschap over. Een vijftal maanden
later, na Luma’s overlijden (april 2003), benoemde de populistische Chief
Ayamba zichzelf tot nationaal voorzitter.18
De afgelopen jaren is de SCNC nog meer verdeeld geraakt. Dat heeft geleid tot het
ontstaan van een flink aantal facties, elk met een eigen leider of leiders, die elk
beweren namens de SCNC te handelen.19 In de huidige situatie is er dus geen
sprake van een centrale organisatie of leiding. De verdeeldheid heeft vooral te
maken met onenigheid over de manier waarop en het tempo waarin de beoogde
doelstellingen bereikt moeten worden. Deze doelstellingen variëren tegenwoordig
van afscheiding en onafhankelijkheid tot grotere autonomie binnen één staat. Het
merendeel van de facties staat de ongewapende benadering voor, al roept een
enkele factie op tot gewapende strijd. Er bestaan daarin verschillen tussen de leden
uit de provincies North-West en South-West, tussen gematigde en radicale leden en
tussen de jongere en de oudere generatie. Ook beschuldigen de verschillende
leiders elkaar van financieel wanbeheer.20
De volgende facties kunnen op dit moment onderscheiden worden:
1. Factie van Chief Ayamba. Deze factie staat momenteel als meest radicaal
en populistisch bekend. Voorzitter Ayamba zetelt in Memfe en is
hoogbejaard. Nfor Ngala Nfor is vice-voorzitter en de facto belast met de
dagelijkse leiding. Hij reist geregeld naar het buitenland om de SCNC te
vertegenwoordigen in internationale fora (zie paragraaf 3.1). Vincent
Feko is secretaris-generaal. Hitler Mbinglo en Stephen Kongsno behoren
ook tot het bestuur van deze factie en zijn zone-vertegenwoordigers in
respectievelijk North-West en South-West.21
18 The Herald Cameroon, ACC laid the solid foundation for Anglophones’ articulation of their
grievances – Sam Ekontang Elad, chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15
april 2003.
19 De factie die zich daarbij het meest radicaal en populistisch opstelt en zich als zodanig
publicitair profileert, wordt door de SCNC-aanhang, maar ook vaak door derden, beschouwd
als leider van de SCNC.
20 The Herald Cameroon, 1 October SCNC anniversary: A legitimate objective with irresolute
pursuit, 28 – 30 september 2007; The Herald Cameroon, ACC laid the solid foundation for
Anglophones’ articulation of their grievances – Sam Ekontang Elad, chairman of 1993 All
Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003. The Herald Cameroon, The SCNC and its
leadership conundrum, 14-15 april 2003.
21 Zie onder andere The Post, Irrate youths seize SCNC office, 15 september 2003.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
10
2. Factie van voormalig rechter Frederick Alobwede Ebong. De eveneens
radicale factie van Ebong zou als standplaats Lagos, Nigeria, hebben.22
Een andere bron meent echter dat Ebong inmiddels is teruggekeerd naar
Kameroen. Volgens een artikel in The Post bevond Ebong (“the
proclaimed leader of the Southern Cameroons”) zich in april 2007 nog in
de VS.23
3. Factie van Henry Fossung. Fossung, gevestigd te Buéa, is voorstander van
een politieke dialoog en vreedzame co-existentie. Fossung ondertekent
nog altijd brieven als nationale voorzitter van de SCNC.
4. Factie van Ebenezer Mbongo Akwanga Jr. Akwanga is oprichter en leider
van de radicale SCYL.24 Akwanga is volgens meerdere bronnen (ook)
president van de Federal Democratic Republic of the Southern
Cameroons, hoewel daar niets over staat vermeld in zijn biografie op de
SCYL-website. Volgens dezelfde website en een andere bron woont
Akwanga in de VS. 25 Andere bronnen geven aan dat hij zich, na zijn
ontsnapping uit de gevangenis in 2003 (zie paragraaf 3.2.3), in
ballingschap te Abuja bevindt. Volgens een bron is Thomas Nwacham
uitvoerend secretaris-generaal, met standplaats Bamenda. De SCYLwebsite
noemt Lucas Cho Ayaba als secretaris-generaal. Benedict Nwana
Kuah is de ‘strategisch commandant’ van de SCYL en volgens het
organogram verantwoordelijk voor SOCADEF. Het internationale
secretariaat, onder leiding van Julius Che, bevindt zich in Den Haag. Het
motto van de SCYL is: “Total and unconditional independence”. SCYL
geeft op zijn website nadrukkelijk aan dat de SCYL géén jongerenvleugel
van de SCNC was, is of ooit zal zijn.26 Verschillende bronnen geven
daarentegen aan dat de SCYL wél onderdeel uitmaakt van de SCNC, maar
ze in de praktijk onafhankelijk van elkaar opereren.
5. Factie van Larry Eyongchow. Dit is de zogenaamde Ambazonian factie,
eveneens gevestigd in de VS.
6. Factie van Arnold Yombang. Over deze factie is verder niets bekend.
7. Factie van Isaac Oben. Over de standplaats is niets bekend, maar de factie
staat bekend als ‘pro-regering’ en streeft naar een federale oplossing en
dialoog met de overheid in plaats van naar afscheiding.
8. Factie van Achem Joseph Ashu. Deze factie, met standplaats Kumba
(South-West), heeft zich in 2007 geopenbaard onder de naam Southern
Cameroons Liberation Movement SOCALIM en is volgens de factie zelf
22 The Herald Cameroon, 8 oktober 2003.
23 The Post, US SCNC leadership in crisis?, 16 april 2007.
24 Zie de website van de SCYL: http://www.scylforfreedom.org.
25 Zie http://www.scylforfreedom.org.
26 Zie http://www.scylforfreedom.org.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
11
de vervanger van de SCNC.27 Father Andrew Ambeazieh (gevestigd in
Bamenda) is secretaris-generaal van deze factie en noemt zichzelf (dus
ook) secretaris-generaal van de SCNC.
2.4 Lidmaatschap
Wegens de fragmentatie is het zeer moeilijk te achterhalen wie daadwerkelijk lid
is van de SCNC.
Ten eerste kent de SCNC geen centrale administratie of een register waarin afgifte
van lidmaatschapskaarten wordt bijgehouden. Volgens een bron is dat een bewuste
keuze, omdat men geen lijst van namen wil hebben die de politie zou kunnen
gebruiken na een inval.
Ten tweede geven de facties allemaal lidmaatschapskaarten uit, die volgens de
eigen factie lidmaatschap van de SCNC aantonen. Officieel kosten
lidmaatschapskaarten 500 CFA en moeten deze jaarlijks voor wederom 500 CFA
vervangen worden.28 Daar bovenop betalen leden elke maand 200 CFA
contributie. Volgens een bron staat lidmaatschap van de SCNC, welke factie dan
ook, open voor eenieder die afkomstig is uit de Southern Cameroons. Hoe die
afkomst wordt vastgesteld is onbekend. De SCYL geeft aan dat ook personen met
een andere nationaliteit lid kunnen worden.29 Anders dan de naam doet
vermoeden, kent het lidmaatschap van de SCYL geen leeftijdsgrens.30 Het komt
voor dat mensen in het bezit zijn van zowel een lidmaatschapskaart van de SCNC
als van de SCYL.
Ten derde is het voor eenieder zeer eenvoudig om een lidmaatschapskaart van de
SCNC te bemachtigen, omdat reeds ondertekende en gestempelde
lidmaatschapskaarten in enkele steden, met name in North-West, op straat te koop
zijn.
27 Zie bijvoorbeeld de door SOCALIM gebruikte website http://www.unttscnc.org. In de door deze
factie opgestelde communiqués wordt aangegeven dat SOCALIM de UNTT/SCNC (United
Nations Trust Territory of the Southern Cameroons National Council) of SCNC vervangt
(ligt aan welk communiqué wordt gelezen). Zie bijvoorbeeld het op de website gepubliceerde
communiqué van 31 oktober 2007 (de link is overigens gedateerd op 1 oktober 2007). Dit
komt niet overeen met wat op de ‘officiële’ website van de SCNC
http://www.scncforsoutherncameroons.net/thescnc staat.
28 In de praktijk zou het bedrag variëren van CFA 3.000 tot CFA 10.000 per kaart.
29 Zie http://www.scylforfreedom.org àlink ‘ FAQ’.
30 Zie http://www.scylforfreedom.org àlink ‘prisoners of freedom’. Daarop staan personen met
leeftijden die variëren tussen de 20 en 50.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
12
Resultaat is dat lidmaatschapskaarten onderling van elkaar verschillen. Zo zijn er
witte, blauwe en groene lidmaatschapskaarten in omloop, die onderling van elkaar
verschillende SCNC-stempelafdrukken dragen.
Volgens verschillende bronnen schrijft de SCNC31, indien daarom wordt gevraagd
en daarvoor wordt betaald, zogenaamde letters of recommendation die onder meer
SCNC-lidmaatschap van de aanvrager bevestigen. Dit betreft leden, maar zeker
ook niet-leden en zelfs buitenlanders, zoals Nigerianen. Er vindt geen controle
plaats of de aanvrager ook daadwerkelijk lid is. Dat kan ook niet vanwege het
gebrek aan registers. Dergelijke brieven worden overigens ook door derden, zoals
advocaten, geschreven en verstrekt. Daarnaast zijn ook vervalsingen van
dergelijke brieven in omloop. Volgens verschillende bronnen komt het voor dat
lidmaatschapskaarten en/of brieven bewust ter ondersteuning van een toekomstig
asielverzoek worden gekocht.32
Schattingen van het aantal actieve SCNC-leden in Kameroen variëren tussen 200
en 3000 personen.33 Daaronder bevinden zich studenten, journalisten, advocaten,
mensenrechtenactivisten, lokale ambtenaren, maar ook ‘gewone’ burgers. Leden
zijn van alle leeftijden en ook vrouwen zijn lid, maar de SCNC bestaat
voornamelijk uit oudere mannen. De meeste leden zijn te vinden in de grotere
steden Buéa, Kumba, Memfe en Tiko (alle gelegen in South-West) en Bamenda
(North-West). Het aantal leden is de laatste jaren afgenomen. Dat zou mede te
wijten zijn aan de voortgaande fragmentatie binnen de SCNC.
Daarnaast heeft de SCNC aanhang in het buitenland. De diaspora zou zelfs groter
zijn dan de SCNC in Kameroen.34 In sommige landen kunnen deze leden zich
aansluiten bij een lokale tak van de SCNC, zoals in Nederland of de VS.
31 Met name de bestuursleden van de Ayamba-factie.
32 The Herald Cameroon, 1 October SCNC anniversary: A legitimate objective with irresolute
pursuit, 28 – 30 september 2007.
33 Op zijn website geeft de SCYL aan dat zij meer dan 700.000 leden hebben. Zie
http://www.scylforfreedom.org àlink ‘FAQ’.
34 The Herald Cameroon, 1 October SCNC anniversary: A legitimate objective with irresolute
pursuit, 28 – 30 september 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
13
3 Positie (leden van) SCNC
3.1 Juridische en maatschappelijke status
De Kameroense regering acht het streven van de SCNC naar afscheiding van de
Southern Cameroons in strijd met de territoriale integriteit van Kameroen en
daarmee in strijd met de wet.35 Daarom weigert de regering de SCNC te
registreren als politieke partij en beschouwt het de SCNC als illegale organisatie.36
Op grond daarvan beperkt de regering de SCNC in een aantal in de wet
gegarandeerde vrijheden (zie paragraaf 3.2).37
De regering typeert de SCNC ook wel als ‘terreurorganisatie’.38 Aanleiding
hiervoor was de moord op twee soldaten en een officier van de gendarmerie bij de
bestorming van enkele gendarmeriekazernes in maart 1997 (zie paragraaf 3.2.3)
en de bestorming van het privé-radiostation en de daarna uitgezonden
‘onafhankelijkheidsverklaring’ te Buéa in december 1999 (zie paragraaf 2.3).
De SCNC is van mening dat de Southern Cameroons geannexeerd is door het
francofone deel van Kameroen en dat de anglofone bevolking gemarginaliseerd
wordt door de ‘francofone’ overheid, en noemt daarbij met name de onevenredige
verdeling van de bestuurlijke macht.39 Volgens een bron bestaat er geen
35 Sectie 4 van de wet uit 1990 die de vrijheid van vergadering en vereniging reguleert,
stipuleert dat “Associations founded in support of a cause or in view of a purpose contrary to
the Constitution, the law and the public policy, as well as those who purpose to undermine
especially security, the integrity of the national territory, national unity, national integration
or the republican character of the State shall be null and void”. Sectie 111, paragraaf 1
(Secession) van de nieuwe strafwet uit 2007 stipuleert dat “Whoever undertakes in whatever
manner to infringe the territorial integrity of the Republic shall be punished with
imprisonment for life”.
36 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
37 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
38 The Herald Cameroon, 1 October SCNC anniversary: A legitimate objective with irresolute
pursuit, 28 – 30 september 2007; UN Press Release, La Commission des droits de l’homme
termine son débat sur les droits économiques, sociaux et culturels, 31 maart 2005.
39 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; EIU, Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007; The Herald Cameroon,
ACC laid the solid foundation for Anglophones’ articulation of their grievances – Sam
Ekontang Elad, chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003;
Europa Publications, Africa South of the Sahara – Cameroon, 2007; UN Economic and
Social Council (ECOSOC), The right of peoples to self-determination and its application to
peoples under colonial or alien domination or foreign occupation. Written statement
submitted by the International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic,
Linguistic and other Minorities, a non-governmental organisation on the roster,
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
14
aantoonbaar discriminatoir verschil tussen francofonen en anglofonen bij de
toekenning van hoge functies binnen de overheid. Zo kent de huidige regering een
tiental anglofone kabinetsleden, zoals premier Inoni, een tweetal anglofone
gouverneurs (van niet-anglofone provincies) en kent Kameroen honderden
anglofone magistraten en andere (hooggeplaatste) gezagsdragers binnen civiele en
militaire geledingen.40 Bij de meeste anglofonen heerst er desondanks een gevoel
van marginalisatie van de Southern Cameroons.41 De SCNC heeft zichzelf door
zijn radicale, op afscheiding gerichte opstelling in een geïsoleerde positie
gemanoeuvreerd. Ook de voortgaande fragmentatie heeft daaraan bijgedragen.42
Slechts weinig anglofonen steunen daarom, passief dan wel actief, de doelstelling
en de modus operandi van de huidige SCNC.43
De SCNC is sinds 2004 lid van de in Den Haag gezetelde Unrepresented Nations
and Peoples Organisation (UNPO). Nfor Ngala Nfor neemt als vertegenwoordiger
van de SCNC deel aan vergaderingen van de UNPO.44 UNPO treedt geregeld op
als pleitbezorger van de SCNC binnen internationale fora, zoals de VN
Mensenrechtencommissie en diens vervanger, de VN Mensenrechtenraad.45 Ook
de non-gouvernementele organisatie International Federation for the Protection of
the Rights of Ethnic, Religious, Linguistic and Other Minorities (IFPRERLOM)
heeft ten behoeve van de SCNC petities bij de VN ingediend.46 Vaak vergezelt
E/CN.4/2005/NGO/253, 8 maart 2005. Zie ook http://www.scncforsoutherncameroons.net/thescnc
of http://www.unpo.org/member_profile.php?id=59.
40 Zie voor de benoeming van de twee gouverneurs: The Post, Enow Abrams back as governor,
7 december 2007.
41 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; EIU, Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007; The Herald Cameroon,
ACC laid the solid foundation for Anglophones’ articulation of their grievances – Sam
Ekontang Elad, chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003;
http://www.southerncameroonsig.org.
42 EIU, Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007; The Herald Cameroon, ACC laid the
solid foundation for Anglophones’ articulation of their grievances – Sam Ekontang Elad,
chairman of 1993 All Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003.
43 De doelstelling van de Ayamba-factie en van de SCYL, de twee meest radicale en
provocerende facties die geregeld in het nieuws komen, is afscheiding, terwijl volgens een
bron het merendeel van de inwoners van de provincie South-West de oplossing in een 10-
staten federatie ziet en het merendeel van de inwoners van North-West de oplossing in een 2-
staten federatie. Zie ook The Herald Cameroon, ACC laid the solid foundation for
Anglophones’ articulation of their grievances – Sam Ekontang Elad, chairman of 1993 All
Anglophone Conference, AAC, 14-15 april 2003.
44 Zie http://www.unpo.com.
45 Zie http://www.unpo.com. The Post, NGO petitions on human rights violation case, 31 maart 2007;
The Post, UNPO appeals for speedy trial of SCNC detainees, 14 september 2007.
46 UN General Assembly (GA), Implementation of general assembly resolution 60/251 of 15
March 2006 entitled “Human Rights Council”. Written statement submitted by the
International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic, Linguistic and other
Minorities, a non-governmental organisation on the roster, A/HRC/4/NGO/132, 8 maart
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
15
Nfor Ngala Nfor deze organisaties en zou hij zelfs namens IFPRERLOM het
woord hebben gevoerd in een vergadering van de VN Mensenrechtencommissie.47
Het is niet bekend of en zo ja, hoe, de in 2004 ingediende klacht bij de
Mensenrechtencommissie van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (inmiddels
Afrikaanse Unie) is afgewikkeld. Evenmin is iets bekend over de stand van zaken
met betrekking tot de ingediende petities bij de VN.48
3.2 Mensenrechtenschendingen49
In algemene zin is de regering tot ongeveer 2004/2005, zonder handhaving van
mensenrechtenbeginselen, hard opgetreden tegen leden van de SCNC, zeker rond
de jaarlijkse ‘onafhankelijkheidsviering’ op 1 oktober. Verschillende bronnen
geven echter aan dat het regeringsbeleid jegens de SCNC de laatste jaren in
positieve zin is veranderd. In de volgende paragrafen wordt daar nader op
ingegaan.
3.2.1 Vrijheid van vereniging en vergadering
De wet voorziet in vrijheid van vereniging en vergadering. In de praktijk wordt
deze vrijheid soms beperkt. Publieke bijeenkomsten en demonstraties dienen
wettelijk van tevoren te worden aangemeld bij de bevoegde overheidsinstantie,
maar het is niet wettelijk verplicht van tevoren overheidsgoedkeuring te hebben
voor het organiseren van dergelijke activiteiten. Echter, in de praktijk stellen
bevoegde ambtenaren dat de overheid een vergunning moet verlenen aan of kan
onthouden voor (de organisatie van) publieke bijeenkomsten. Aan personen of
organisaties die kritisch staan ten opzichte van de overheid wordt vaak geen
2007; GA, Implementation of general assembly resolution 60/251 of 15 March 2006 entitled
“Human Rights Council”. Written statement submitted by the International Federation for
the Protection of the Rights of Ethnic, Linguistic and other Minorities, a non-governmental
organisation on the roster, A/HRC/1/NGO/43, 28 June 2006; E/CN.4/2005/NGO/253; The
Post, NGO petitions on human rights violation case, 31 maart 2007.
47 The Post, NGO petitions on human rights violation case, 31 maart 2007; UN Press Realease,
La Commission des droits de l’homme termine son débat sur les droits économiques, sociaux
et culturels, 31 maart 2005.
48 Zie ook algemeen ambtsbericht Kameroen, mei 2004.
49 Voor de visie van de Kameroense regering op de algemene situatie in Kameroen in 2006 ten
aanzien van een aantal mensenrechten, zie Report by the ministry of Justice on Human Rights
in Cameroon in 2006, oktober 2007. Het ministerie gaat daarin niet specifiek in op de situatie
van leden van de SCNC, met uitzondering van de situatie van de gevangenen die sinds 1999
vastzitten voor de moord op een tweetal soldaten en een officier van de gendarmerie. Zie
paragraaf 3.2.3.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
16
vergunning verleend voor het organiseren van een bijeenkomst.50
Veiligheidsdiensten maken geregeld, soms op buitenproportionele wijze, gebruik
van geweld bij het opbreken van demonstraties of publieke bijeenkomsten.51
Vanwege de doelstelling van afscheiding zijn demonstraties en publieke
bijeenkomsten van de SCNC verboden en ook voor de manifestaties in aanloop
naar en rond de jaarlijkse ‘onafhankelijkheidsviering’ op 1 oktober worden geen
vergunningen verleend. Volgens meerdere bronnen is het voor de SCNC in de
praktijk echter wel mogelijk om kleinschalige en besloten bijeenkomsten te
houden of om te flyeren. Overheidsinstanties grijpen, volgens deze bronnen, pas in
bij het gebruik van geweld, het verstoren van de openbare orde en/of bij het
provoceren van de overheidsinstanties. In de afgelopen jaren zijn ongeoorloofde
bijeenkomsten door veiligheidsdiensten (politie, gendarmerie) voorkomen of
onderbroken. Daarbij werden SCNC-leden (soms preventief) gearresteerd en
gedetineerd (zie verder paragraaf 3.2.3).52
3.2.2 Vrijheid van meningsuiting
De grondwet voorziet in de vrijheid van meningsuiting. Dat recht wordt in de
praktijk niet altijd gerespecteerd. Individuen en journalisten kunnen zowel
publiekelijk als privé de overheid bekritiseren, maar een zekere mate van
zelfcensuur wordt toegepast.53
Zoals eerder beschreven verzet de wet (en de regering) zich tegen openlijke
discussie, dan wel promotie van afscheiding.54 Daardoor worden leden/aanhangers
van de SCNC in hun vrijheid van meningsuiting beknot. Het zingen van het
volkslied van de Southern Cameroons in het bijzijn van de autoriteiten of het
hijsen van de vlag van de Southern Cameroons wordt gezien als provocerend
gedrag en is dus niet toegestaan. Onafhankelijke Kameroense kranten, zoals The
Post, The Herald en Le Messager, hebben echter altijd kunnen publiceren over de
SCNC. Het valt op dat de laatste twee jaar de aandacht voor de SCNC in
anglofone kranten sterk is verminderd (er verschijnen veel minder artikelen) en bij
francofone kranten lijkt te zijn verdwenen. Volgens verschillende bronnen is dat
50 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
51 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; EIU, Country Report Cameroon, november 2007.
52 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
53 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; Freedom House, Freedom in the World – Cameroon (2007), juli 2007
54 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
17
kenmerkend voor de situatie: de (gefragmenteerde) SCNC wordt niet meer serieus
genomen en wat er nog over te berichten valt, is ‘oud nieuws’.
In Kameroen is het mogelijk om tegen betaling redactionele artikelen gepubliceerd
te krijgen. De mogelijkheden hiertoe hangen af van het bedrag dat ervoor wordt
geboden en de bereidheid van de dienstdoend eindredacteur die het artikel voor
plaatsing aanneemt. Bij verschillende bronnen bestaat het sterke vermoeden dat
bepaalde artikelen (op voorhand) geschreven zijn om toekomstige asielverzoeken
te ondersteunen. Personen zouden met opzet hun naam, in combinatie met hun
sympathie voor de SCNC, in de krant hebben laten zetten.
3.2.3 Arrestaties en detenties
De grondwet stelt dat willekeurige arrestaties en detenties verboden zijn. Voorts
schrijft de wet voor dat voor een arrestatie een arrestatiebevel nodig is, tenzij een
verdachte op heterdaad wordt betrapt. De huidige strafwet schrijft tevens voor dat
verdachten binnen een termijn van 24 uur (die drie keer kan worden verlengd)
moeten worden voorgeleid. In de praktijk daarentegen komen willekeurige
arrestaties en detenties geregeld voor en verblijven personen kortere of langere tijd
in politiecellen of gevangenissen zonder te worden voorgeleid.55
Net als in voorgaande jaren zijn er gedurende 2006 in totaal bij diverse
gelegenheden meer dan honderd SCNC-leden/aanhangers gearresteerd en
gedetineerd. De meesten van hen werden gearresteerd tijdens ongeoorloofde
bijeenkomsten en demonstraties, met name in aanloop naar en rond de
onafhankelijkheidsviering van 1 oktober. Ook werd er een aantal personen
gearresteerd wegens het hijsen van de vlag van de Southern Cameroons. De
meeste arrestanten werden na enkele uren vrijgelaten, anderen werden langer
(soms enkele dagen) en zonder formele aanklacht gedetineerd.56 Uit
krantenberichten valt op te maken dat in de afgelopen jaren geregeld dezelfde
personen van de SCNC gearresteerd worden. Dit zijn meestal (bestuurs-)leden van
de meer radicale en zich in de ogen van de autoriteiten provocerend opstellende
factie van Ayamba of de radicale SCYL.
55 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
56 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; Amnesty International, Report 2007 – Cameroon, 2007; Freedom House,
Freedom in the World – Cameroon (2007), juli 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
18
Gedurende 2006 werden ongeveer 70 SCNC-leiders, -leden en -aanhangers
preventief gearresteerd.57 Meerdere bronnen bevestigen dat de veiligheidsdiensten
bepaalde personen in aanloop naar 1 oktober preventief arresteren (zie ook
hieronder). Dit betreft volgens hen notoire oproerkraaiers, vaak behorende tot de
Ayamba-factie. Deze leden zijn vaak ook onderwerp van huiszoekingen en
politietoezicht.58 Volgens enkele bronnen gebeurt dat (tegenwoordig)
routinematig, zonder dat deze leden worden mishandeld.
Volgens verschillende bronnen heeft de regering in 2007 naar aanleiding van de
voortgaande fragmentatie en de afname van het aantal leden een nieuw en milder
beleid jegens de SCNC ingezet. Dezelfde bronnen geven aan dat er in 2007 veel
minder arrestaties plaatsvonden (in totaal ongeveer 35) en dat er sprake was van
minder confrontaties tussen de autoriteiten en (leden van) de SCNC dan in
voorgaande jaren. Ook de onafhankelijkheidsviering verliep in 2007
vergelijkenderwijs rustiger. Enkele personen zijn in aanloop naar en op 1 oktober
(preventief) gearresteerd en bij enkele mensen zijn huiszoekingen gedaan.59 De
arrestanten zijn een paar dagen later weer vrijgelaten.
Eind januari 2007 verschenen er berichten dat op 20 januari 2007 in Bamenda ‘de
SCNC-top’ en 300 andere personen op gewelddadige wijze waren gearresteerd en
gedetineerd naar aanleiding van de door de Ayamba-factie op die dag
georganiseerde bijeenkomst.60 Deze bijeenkomst was zonder formele toestemming
van de autoriteiten georganiseerd. Na als opruiend ervaren taal van Nfor Ngala
Nfor greep de gendarmerie in. De arrestatie beperkte zich in eerste instantie tot de
organisatoren van de conferentie, Nfor Ngala Nfor en Hitler Mbinglo, wegens het
houden van een ongeoorloofde bijeenkomst, alsmede tot een tiental andere leden
die zich in de ogen van de gendarmerie provocerend hadden opgesteld, zoals
Stephen Kongsno die het volkslied van de Southern Cameroons had aangeheven.
De gendarmerie gaf te kennen dat het de overige aanwezigen (toehoorders en
journalisten) vrij stond huns weegs te gaan. Uit sympathie bood een dertigtal
activisten zich ook voor arrestatie aan. Een additionele groep van circa 50
personen begaf zich daarna te voet naar het gebouw van de gendarmerie om zich
daar te laten arresteren, maar werd al aan de poort geweigerd.61
57 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
58 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007.
59 The Post, 5 SCNC activists arrested on October 1, 11 oktober 2007.
60 UNPO, Southern Cameroons, mass arrests, 21 januari 2007.
61 The Post, Troops storm SCNC conference, arrest Nfor Nfor, 40 others, 22 januari 2007;
IRIN, Secessionist minority Anglophone group silenced, 19 februari 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
19
Volgens bronnen was van bovenmatig geweld gedurende de dag geen sprake; wel
zou een activist klappen hebben opgelopen toen hij zich fysiek tegen zijn arrestatie
verzette.62
De 30 ‘vrijwillige’ arrestanten werden dezelfde dag nog vrijgelaten. De anderen
hebben ruim anderhalve maand vastgezeten, zonder formele aanklacht, maar zijn
later op borgtocht vrijgelaten. Dit vormde voor Nfor Ngala Nfor overigens geen
belemmering om nadien naar het buitenland te reizen. Na meerdere keren te zijn
uitgesteld, kwam de zaak uiteindelijk in december 2007 ter zitting. Bij gebrek aan
bewijs achtte de rechter het tenlaste gelegde feit (“publiekelijke aanzet/oproep tot
afscheiding tijdens een op 20 januari 2007 gehouden persconferentie”) niet
bewezen, waarna alle verdachten werden vrijgesproken.63
Amnesty International Nederland houdt in samenwerking met Actienetwerk
Mensenrechten Centraal Afrika een dossier over anglofone gevangenen in
Kameroen bij.64 Dit dossier betreft de achttien personen die in 1999 (twee jaar na
hun arrestatie) door een militair tribunaal schuldig zijn bevonden aan de moord op
twee soldaten en een officier van de gendarmerie bij de bestorming van vijf
gendarmeriekazernes in de nacht van 27 op 28 maart 1997. Acht van deze
gevangenen zijn inmiddels vrijgelaten (de laatste vier in de zomer van 2007), vier
gevangenen zijn in detentie overleden (aan ziekte, maar ook aan marteling) en één
gevangene (SCYL-leider Akwanga) is in 2003 ontsnapt. Vijf gevangenen
bevinden zich dus op dit moment nog in de gevangenis te Bamenda.65 Amnesty
International maakt zich met name zorgen over het oneerlijke proces dat zij
hebben gehad en de slechte leefomstandigheden in de gevangenis. Deze laatste
zorg wordt overigens gedeeld door vele bronnen, waaronder de regering (die
overigens de eerste zorg niet deelt66). De situatie in de gevangenissen in Kameroen
is over het algemeen erg slecht. Ze zijn overbevolkt (vooral vanwege het grote
aantal gevangenen dat wacht op voorgeleiding), onhygiënisch en volstrekt
62 The Post, Troops storm SCNC conference, arrest Nfor Nfor, 40 others, 22 januari 2007;
IRIN, Secessionist minority Anglophone group silenced, 19 februari 2007.
63 UNPO, Southern Cameroons: charges dropped, 12 december 2007; The Herald, 17-18
december 2007; IRIN, Secessionist minority Anglophone group silenced, 19 februari 2007;
The Post, UNPO appeals for speedy trial of SCNC detainees, 14 september 2007; UNPO,
Judge missing from own court, 20 november 2007. Mails d.d. 18 en 19 december 2007.
64 Amnesty International in samenwerking met Actienetwerk Mensenrechten Centraal Afrika,
Dossier: Engelstalige gevangenen in Kameroen, Action File 65/98, oktober 2007, via
http://www.amnesty.nl naar http://www.cafran.nl.
65 In mei 2006 zijn de betreffende gevangenen overgeplaatst van de centrale gevangenis in
Yaoundé naar de centrale gevangenis in Bamenda.
66 Zie Kameroense ministerie van Justitie, Report by the ministry of Justice on Human Rights in
Cameroon in 2006, oktober 2007, p. 188 en 192 e.v.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
20
ontoereikend qua behuizing, voeding en medische zorg. Bovendien komen in de
gevangenissen vormen van marteling en ander fysiek geweld voor.67
3.3 Risico’s bij terugkeer
Er zijn geen aanwijzingen dat gedwongen of vrijwillig terugkerende Kameroeners,
inclusief ex-asielzoekers en/of SCNC-leden, worden lastiggevallen door de
Kameroense autoriteiten. Betrokkenen lopen het risico op arrestatie indien hun
naam op een signaleringslijst van verdachten/voortvluchtigen van strafbare feiten
prijkt. Op zich is het aanvragen van asiel in het buitenland niet strafbaar en vormt
bij terugkeer in beginsel geen aanleiding voor represailles of arrestatie van de kant
van de overheid. Indien getwijfeld wordt aan de identiteit van de persoon, kan de
verificatie enkele dagen duren, waarbij ze kunnen worden vastgehouden.
67 US Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 – Cameroon, 6
maart 2007; Amnesty International, Report 2007 – Cameroon, 2007; Freedom House,
Freedom in the World – Cameroon (2007), juli 2007; IRIN, Rights group deplore prison
conditions, 13 april 2007.
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
21
Lijst van geraadpleegde bronnen
Amnesty International, Report 2007 – Cameroon, 2007
Amnesty International in samenwerking met Actienetwerk Mensenrechten
Centraal Afrika, Dossier: Engelstalige gevangenen in Kameroen, Action File
65/98, oktober 2007
Britse ministerie van Binnenlandse Zaken (Home Office), Country of Origin
Information Report – Cameroon, 28 augustus 2007
Central Intelligence Agency (CIA), The World Factbook – Cameroon, 14
november 2007
Economist Intelligence Unit (EIU),
· Country Profile 2007 – Cameroon, augustus 2007
· Country Report Cameroon, november 2007
Europa Publications, Africa South of the Sahara – Cameroon, 2007
Freedom House, Freedom in the World – Cameroon (2007), juli 2007
Kameroense ministerie van Justitie, Report by the ministry of Justice on Human
Rights in Cameroon in 2006, oktober 2007
United Nations Economic and Social Council (ECOSOC), The right of peoples to
self-determination and its application to peoples under colonial or alien
domination or foreign occupation. Written statement submitted by the
International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic, Linguistic and
other Minorities, a non-governmental organisation on the roster,
E/CN.4/2005/NGO/253, 8 maart 2005
United Nations General Assembly (GA),
· Implementation of general assembly resolution 60/251 of 15 March 2006
entitled “Human Rights Council”. Written statement submitted by the
International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic,
Linguistic and other Minorities, a non-governmental organisation on the
roster, A/HRC/4/NGO/132, 8 maart 2007
· Implementation of general assembly resolution 60/251 of 15 March 2006
entitled “Human Rights Council”. Written statement submitted by the
International Federation for the Protection of the Rights of Ethnic,
Linguistic and other Minorities, a non-governmental organisation on the
roster, A/HRC/1/NGO/43, 28 June 2006
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
22
U.S. Department of State, Country Reports on Human Rights Practices 2006 –
Cameroon, 6 maart 2007
Tijdschriftartikelen, krantenartikelen en persberichten uit/van
– Integrated Regional Information Network (IRIN)
– The Herald Cameroon
– The Post Cameroon
– Volkskrant
Websites
http://www.allafrica.com
http://www.amnesty.nl
http://www.amnesty.org
http://www.cafran.nl
http://www.cia.gov
http://www.europaworld.com
http://www.postnewsline.com
http://www.reliefweb.org
http://www.scncforsoutherncameroons.net
http://www.scylforfreedom.org
http://www.sdfparty.org
http://www.southerncameroonsig.org
http://www.unpo.org
http://www.unttscnc.org
Thematisch ambtsbericht Kameroen: SCNC december 2007
23
– Kaart Kameroen

Human rights are about the curtailment of the abstract and super state power, ie the limitation of absolute power corrupting absolutely”
Julius che, 1997 Buea

http://www.scylforfreedom.org /southerncameroonsig.org

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s